ماسوله در ۵۵ کیلومتری رشت در استان گیلان قرار دارد. این شهر در ناحیهای کوهستانی و جنگلی در دامنهای صخرهای با وسعت ۱۶ هکتار و ارتفاع ۱۰۵۰ متر از سطح دریای آزاد ساخته شدهاست. ماسوله در ۳۲ کیلومتری جنوب غربی شهرستان فومن قرار دارد و از غرب به خلخال، از شمال به ماسال و از جنوب به طارم محدود است
ماسوله دارای محلههای ریحانه بر، خانه بر، مسجدبر، کشه سر و اسد محله است.
قلل مهم ماسوله عبارتاند از: شاهمعلم (شامولوم)، آسمانکوه، لاسه سر، تروشوم و کله قندی. که قله شاه معلم با ارتفاع ۳۰۵۰ متر بلندترین نقطه استان گیلان میباشد.
ماسوله دارای معماری منحصر به فردی است. محوطه جلوی خانهها و پشت بامها هر دو به عنوان پیاده رو استفاده میشوند. خیابانهای کوچک و پلههای بسیار به هیچ وسیله نقلیه موتوری اجازه ورود نمیدهد. معماری ماسوله در یک جمله توصیف میشود: حیاط ساختمان بالایی پشت بام ساختمان پایینی است. ساختمانها معمولاً از دو طبقه تجاوز نمیکنند.
زبان مردم کوهستان جنوب گیلان ، دیلمی است . نام های مختلفی که بر آن نهادهاند :
دیلمی : که به اصالت این زبان بر میگردد . کل گسترده ی این زبان در زمان های گذشته دروازه ی دیلم نامیده میشد که از کوه درفک تا کوه های بابل را در بر میگرفت و در اصطلاح کنونی به این سرزمین که غالبا کوهستانی است دیلمستان گفته میشود .
تاتی : این نام به غلط توسط ترکان وارد شدهاست .
مادی : پروفسور احسان یارشاطر این زبان را به نام باستانی آن یعنی مادی میخواند .
زبان دیلمی از شمال تا سراوان رشت ، از جنوب تا الموتقزوین ، از شرق تا دیلمان ، خورگام ، اشکور و کوه های غرب مازندران و از غرب تا کوه های تالش گستردهاست . زبان دیلمی در مناطق دیلمان و اشکور به علت مراودات چندینساله ی مردم با مناطق جلگهای و گیلکنشین ، لهجه ی گیلکی به خود گرفتهاست و همین مساله در مناطق دیلمنشینمازندران نیز به چشم میخورد . زبان واقعی و گویش درست و اصلی گیلکی فعلی در حال حاضر در کل صومعهسرا و انزلی و قسمتهایی از فومن و رشت صحبت میشود .
فهرست انواع خورشت ها ، مرباها ، کوکوها ، ترشی ها ، شیرینی ها :
مرغ لاکو ( مرغ فسنجان ) ، میرزاقاسمی ، باقالا قاتق ( خورشت باقالی ) ، ترش تره ، کویی خورشت ( خورشت کدو حلوایی ) ، سیرقلیه ، آلومسما ، نازخاتون ، اناربیج ، شش انداز ، سیرابیج ، شیرین تره ، خالو آبه ، چخرتمه ، موتن جن ، لونگی ، کولی غورابیج ، ماهی فیبیج ، واویشکا ، ترش شامی ، شامی
کوکوی اشپل ، کوکوی گردو ، شاه کوکو ، کوکوی اوزون برون
آش شلغم ، آش شیر ، آش خرشو ، آش ترش ، آش قلمکار ، آش فاطمه ی زهرا ، خولی آش ( خالی آش )
بورانی بادمجان ، کال کباب ، بورانی اسفناج ، چغندر بورانی ، زیتون پرورده ، اشپل ( خاویار ) ، ماهی شور ، ماهی دودی
فرنی ، رشته و خشکار ، گل پالوده ، ترک حلوا ، خاتون پنجره ، خرش حلوا ، سمنو ، حلوای رقایب ، کلوچه ی فومن ، کلوچه ی لاهیجان ، کاکا ، نان لاکو
فلفل ترشی ، سیرترشی ، بادمجان ترشی ، هفتابیجار ، یارالماسی ترشی ، پیاز ترشی ، رب سیب ترش ، رب نارنج ، رب انار
مربای بادرنگ ، شقاقل ، گل قند ( گل محمدی ) ، بهار نارنج ، کدو ، زغال اخته ، ولش ( تمشک ) ،
درار ( نمک سبز )
 |
 |
 |
 |
 |
 |